Chuối là một loại cây ăn quả được ưa chuộng từ thời cổ xưa và được trồng rộng rãi trên khắp thế giới. Ấn Độ là quốc gia có quy mô sản xuất chuối lớn nhất thế giới với lượng sản phẩm lên đến 24.8 triệu tấn hằng năm, theo sau là các quốc gia như Trung Quốc, Philippines, Ecuador và Brazil. Ấn Độ chiếm khoảng 22% sản lượng chuối trên khắp thế giới. Chuối được thu hoạch hai dến bốn lần một năm, tuy nhiên thân cây thường bị cắt bỏ và trở thành phế thải nông nghiệp. Để tận dụng phần thân cây, người ta dùng kỹ thuật để tạo ra sợi. Và từ đó, ngành công nghiệp sợi từ thân chuối được hình thành, cung cấp công ăn việc làm cho hàng nghìn người dân nghèo Ấn Độ.
Sợi chuối cũng là một nguồn nguyên liệu lớn thay thế trong ngành công nghiệp giấy.
Với rất nhiều công dụng, sợi tơ chuối đang dần trở nên phổ biến rộng rãi trong nền công nghiệp thời trang, may mặc. Hiện nay đã có nhiều hãng thời trang nổi tiếng, nhà thiết kế ứng dụng sợi chuối vào may mặc. Hơn nữa, loại sợi này còn nổi tiếng với đặc tính thân thiện với môi trường hơn sợi nhân tạo.


Vải sợi chuối đã được tạo ra như thế nào?
Tất cả các bộ phận của cây chuối đều có thể sử dụng được: Lá chuối được sử dụng để gói, đựng thức ăn, nhụy hoa và quả đều có thể ăn được. Phần lõi trong cùng của thân cây cũng có thể ăn được và còn được sử dụng cho mục đích làm thuốc.
Cây chuối cung cấp nguồn nguyên liệu dệt chất lượng cao từ lâu đời. Sợi chuối tuy không phải là một khám phá mới nhưng chắc chắn là một sản phẩm độc đáo. Người Nhật đã phát triển sợi chuối gần 800 năm và đã đạt được chuyên môn trong việc sản xuất quần áo từ sợi chuối. Thợ dệt Nepal cũng đã làm những tấm thảm đẹp và sang trọng từ sợi chuối.
Trước đây, việc sử dụng sợi chuối còn hạn chế do chủ yếu được sử dụng để làm thảm, dây thừng và một số sản phẩm hỗn hợp. Với ý thức ngày càng tăng và tầm quan trọng ngày càng lớn của các sản phẩm bền vững, sợi chuối đã được sử dụng ngày càng nhiều trong sản xuất hàng may mặc, giấy, giày dép, túi xách và đồ nội thất gia đình. Tại Nhật Bản, sợi chuối được sử dụng để làm trang phục kimono và kamishimo truyền thống. Người Nhật cũng rất thích mặc quần áo được làm từ vải chuối vào mùa hè.
Cây chuối thường được tìm thấy ở vùng nhiệt đới nóng, phát triển dễ dàng mà không cần bất kỳ hóa chất hoặc thuốc trừ sâu. Tất cả các loại cây chuối đều có nhiều chất xơ, còn các sợi được lấy từ thân cây chuối sau khi quả được thu hoạch. Sợi chuối cũng được sử dụng để sản xuất rèm cửa, túi xách, vỏ đệm, dây buộc cổ v.v … Thảm sợi tơ tằm chuối đan tay của Nepal được làm từ sợi chuối tẩy trắng và khô, nổi tiếng trên toàn thế giới. Hiện nay, sợi chuối được sử dụng rộng rãi làm nguyên liệu pha trộn trong lĩnh vực dệt may. Một số quốc gia đòi hỏi yêu cầu cao về chất lượng của sợi chuối như Hoa Kỳ, Malaysia, Hàn Quốc, Liên minh Châu Âu và Philippines. Đồng tiền của Nhật Bản, Yen, cũng được làm từ sợi chuối. Qua những ứng dụng da dạng của sợi chuối nói trên, ta cũng nhận thấy rằng xuất khẩu sợi chuối sẽ mang lại ngoại hối đáng kể và có tầm quan trọng lớn đối với ngành công nghiệp dệt may Ấn Độ. Nếu các đơn vị sản xuất và các nước xuất khẩu được thiết lập và phối hợp ăn ý, lĩnh vực sợi chuối hứa hẹn sẽ đem lại một cuộc cách mạng.


Vậy vải sợi chuối là gì?
Vải sợi chuối thân thiện với động vật, có ánh sáng tự nhiên như lụa thật và là một lựa chọn tuyệt vời cho ngành dệt bền vững, thân thiện với môi trường. Chất lượng của sợi bên trong thân cây khác nhau và do đó nó có thể được sử dụng để sản xuất các loại vải khác nhau. Các sợi bên trong cùng của thân cây rất mềm và mịn, có độ bóng tự nhiên. Chúng được sử dụng để sản xuất hàng dệt mịn nhất như kimonos và saris. Các sợi bên ngoài thô hơn do đó chúng có thể được sử dụng để dệt giỏ và làm túi xách. Xơ chuối có chất lượng hấp thụ độ ẩm cao. Nước được hấp thụ và giải phóng nhanh chóng. Vào mùa hè, một chiếc áo làm từ vải chuối mang lại sự thoải mái lý tưởng do chất lượng nước hấp thụ.
Thật khó để tưởng tượng sự mềm mại và độ đàn hồi như lụa từ sợi chuối. Tuy nhiên, thật dễ dàng để xử lý và tạo ra một loại vải giống như lụa với các sợi chuối. Do đó, nhiều nhà thiết kế và nhà sản xuất vải chuối lựa chọn vải chuối do độ bóng, khả năng chi trả và thân thiện với môi trường của nó. Có rất ít loại vải trong ngành dệt may có thể được sử dụng cho quần áo chống cháy và được sản xuất với chi phí thấp, nhưng vải chuối là một trong số đó.


Sản xuất sợi tơ chuối
Trước đây, xơ chuối được chiết xuất thông qua quy trình thủ công phức tạp và tốn thời gian. Vỏ bọc được loại bỏ bằng máy cạo kim loại và sợi được tách ra… Viện Khoa học và Công nghệ liên ngành quốc gia (NIIST) ở Ấn Độ đã phát triển một công nghệ chiết xuất xơ chuối bao gồm quá trình kỵ khí (không có oxy). Các enzyme được tạo ra trong lò phản ứng kỵ khí được sử dụng để tách các sợi. Sau khi quá trình tách sợi được hoàn thành, sợi sẽ được rửa sạch và phơi khô dưới ánh sáng mặt trời. Do đó, sợi thu được có màu trắng tinh khiết. NIIST tuyên bố rằng quy trình này có chi phí thấp, không ô nhiễm và không làm hỏng sợi. Máy chiết xuất xơ chuối sẽ được phổ biến cho những người nông dân nghèo và các doanh nghiệp nhỏ ở nông thôn.
Máy sợi chuối được phát triển bởi Trường Kỹ thuật Khu vực Tiruchirappalli – Công viên Doanh nhân Khoa học & Công nghệ (TREC-STEP) ở Ấn Độ. Một trong những tính năng hấp dẫn của chiếc máy này là nó sử dụng chất thải nông nghiệp của việc thu hoạch chuối để sản xuất sợi giống như tơ tằm. Những sợi này giúp ích rất nhiều cho ngành thủ công mỹ nghệ. Với sự đổi mới mới, những gì trước đây được coi là chất thải nông nghiệp hiện được sử dụng để sản xuất sợi sợi giống như tơ lụa.


Một loại vải của tương lai – thân thiện với môi trường:
Vải làm từ sợi chuối có thể được gọi là loại vải của tương lai. Gần đây, các nhà nghiên cứu của khoa Quần áo và Dệt may tại Đại học MS, Baroda (Gujarat) đã thiết kế vải dệt và vải không dệt từ sợi chuối. Theo các nhà nghiên cứu, vải có thể rẻ hơn bông và vải lanh nếu được sản xuất ở quy mô lớn. Vải làm từ những sợi chuối có độ bóng tốt, trọng lượng nhẹ, chất lượng hút ẩm nhanh và trông tương tự như vải lanh. Nó có thể trở thành một sự thay thế cho nhiều loại vải phổ biến vì đặc tính thân thiện với môi trường.
Các chuyên gia thời trang ở Philippines đã và đang thúc đẩy thời trang thân thiện với môi trường và chứng thực việc sử dụng sợi abaca và chuối thay thế cho các loại vải thông thường cho quần áo thử nghiệm và phụ kiện thời trang. Những sợi này bền vững hơn, hoàn toàn phân hủy sinh học và không sử dụng hóa chất hoặc thuốc trừ sâu để nuôi cấy.
Nhà thiết kế Varun Bahl nói: “Với sự phát triển và đổi mới ngày càng tăng trong thế giới thời trang, chúng ta cần bảo vệ môi trường và tìm kiếm loại vải thân thiện với môi trường. Vì vậy, chúng mang lại lợi ích cho cả cho con người và cho môi trường”. .
Nhà thiết kế Shruthi Sancheti tin rằng những vấn đề môi trường gần đây đã khiến mọi người nhận ra sự cần thiết phải có trách nhiệm với môi trường và sử dụng các loại vải thân thiện với môi trường. Nhà thiết kế Anavila Mishra quan sát rằng các loại vải bền vững được làm từ cây gai dầu, tre, đậu nành và chuối ngày càng được phát triển để sử dụng rộng rãi.
Mọi người đều nhận thức được các mối nguy mà việc trồng trọt và sản xuất sợi bông gây ra cho môi trường, nhưng bông vẫn là nguyên được sử dụng rộng rãi và phổ biến trong ngành dệt may toàn cầu. Nghiên cứu chỉ ra rằng một tỷ tấn thân cây chuối bị lãng phí mỗi năm. Theo Viện nghiên cứu dệt may Philippines, chỉ riêng việc trồng chuối ở Philippines có thể tạo ra hơn 3.00 tấn chất xơ. Vải sợi chuối không phải là sự thay thế đầu tiên cho một số loại vải gây ô nhiễm với cường độ cao. Tuy nhiên, thêm cây ăn quả vào danh sách các loại vải bền vững đã được mở rộng như cây gai dầu, tre v.v … là một sự phát triển đáng chú ý.
Vải thân thiện với môi trường và thời trang bền vững góp phần giải quyết các tác động xã hội và sinh thái bao gồm cả dấu chân carbon từ sản xuất dệt may. Mục đích của thời trang thân thiện với môi trường là khuyến khích cách mọi người sử dụng tài nguyên thiên nhiên mà không làm ảnh hưởng đến môi trường.

Tham khảo:

  1. Busiweek.com
  2. Li-fei.com
  3. Ecogreenunit.org
  4. Hindustantimes.com
  5. Theweekendleader.com
  6. Teonline.com
  7. Thehindu.com
  8. Ecogreenunit.org

Nguồn: Banana fibre: Green apparel of the future https://www.fibre2fashion.com/industry-article/7589/banana-fibre-green-apparel-of-the-future?fbclid=IwAR1HWCYaGqHcHqKEvig12zuPYBy-uzP7tSGp2ZkuInGwWQbz_n3hcWXV9Sc